6491 Türk Petrol Kanunu

Ana Sayfa » Bilgi » 6491 Türk Petrol Kanunu
11 Haziran 2013 - 21:39

11 Haziran 2013  SALI

Resmî Gazete

Sayı : 28674

KANUN

TÜRK PETROL    KANUNU

Kanun    No. 6491                                                                                                 Kabul    Tarihi: 30/5/2013

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam,    Tanımlar ve Mülkiyet

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti petrol    kaynaklarının millî menfaatlere uygun olarak hızlı, sürekli ve etkili bir     şekilde aranmasını, geliştirilmesini ve üretilmesini sağlamaktır.

(2) Bu Kanun; Türkiye’de petrol arama ve üretim    faaliyetlerinin düzenlenmesi, yönlendirilmesi, teşvik edilmesi,    denetlenmesi, arama ve üretim için gerekli bilgilerin ve verilerin toplanması,     değerlendirilmesi ve kullanıma sunulmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Tanımlar

MADDE 2 – (1) Bu Kanunun uygulanmasında;

a) Açık saha: Bu Kanun hükümleri çerçevesinde    aramaya, işletmeye veya bunlar için başvuruya açık bulundurulan sahayı,

b) Arama: Araştırma, arama sondajı ve tespit    sondajı faaliyetlerini,

c) Arama giderleri: Ekonomik ömrü bir yıldan fazla    olan malzeme ve tesisat giderleri hariç, arama faaliyetleri için yapılan    masrafları,

ç) Arama ruhsatı: Bu Kanuna göre belirlenen alanda arama    faaliyeti yapılması için verilen izin belgesini,

d) Arama sondajı: Petrol bulmak amacıyla kuyu    açılmasını,

e) Araştırıcı: Araştırma izni sahibini,

f) Araştırma: Petrol aramak üzere arazinin, yerden    veya havadan topografik, jeolojik, jeofizik,    jeokimyasal ve benzeri yöntemlerle veri toplanarak incelenmesi, arama    sondajları hariç jeolojik bilgi edinmek için sondajlar yapılması     işlemlerini,

g) Araştırma izni: Sınırları belli bir alanda    araştırma yapmak üzere Genel Müdürlükçe verilen izni,

ğ) Arayıcı: Arama ruhsatı sahibini,

h) Bakan: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanını,

ı) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,

i) Devlet hissesi: Üretilen petrol üzerinden    Devlete verilecek payı,

j) Doğal gaz: Yerden çıkan veya çıkarılabilen gaz    hâlindeki doğal hidrokarbonları,

k) Geliştirme: Petrollü arazinin değerlendirilmesi    için gerektiği kadar kuyu açılmasını, yer üstü tesislerinin, taşıma    hatlarının ve yer üstü depolarının kurulmasını,

l) Genel Müdür: Petrol İşleri Genel Müdürünü,

m) Genel Müdürlük: Petrol İşleri Genel Müdürlüğünü,

n) Ham petrol: Yerden çıkan veya çıkarılabilen sıvı     ve katı hâldeki doğal hidrokarbonları,

o) İşletmeci: İşletme ruhsatı sahibini,

ö) İşletme ruhsatı: Bu Kanuna göre belirlenen    alanda üretim faaliyeti yapılması için verilen izin belgesini,

p) Keşif: İşletmeye elverişli bir petrol    birikiminin bulunmasını,

r) Kullanma hakkı: Bir petrol işlemi ile ilgili    araziyi kiralama ve bu arazi üzerinde tesisi mümkün olan intifa ve irtifak    haklarını,

s) Malzeme: Petrol işlemlerinde kullanılmak üzere    petrol, akaryakıt, ham, yarı mamul veya mamul tüm eşya, donanım ve ekipman, makine, her türlü nakil vasıtaları ve diğer tüm    vasıtalar ile bunlara ait yedek parçaları,

ş) Müşterek temsilci: Petrol hakkının birden fazla    hissedarı olması hâlinde, bu hak sahiplerinin birlikte göstereceği    temsilciyi,

t) Petrol: Ham petrol ve doğal gazı,

u) Petrol bulgusu: Sondajlı arama faaliyetleri    sırasında petrol varlığının tespit edilmesini,

ü) Petrol birimi: 15,5 santigrat derecede ve 1    atmosfer basınç altında ölçülen 158,984 litre (bir varil) ham petrolü veya    15,5 santigrat derecede ve 1 atmosfer basınç altında ölçülen 1 metreküp    doğal gazı,

v) Petrol hakkı: Araştırma izni, arama ruhsatı veya    işletme ruhsatından doğan haklardan herhangi birini,

y) Petrol işlemi: Arama, üretim ile yurt içinde    üretilen petrolün satılmasını, bu işlemlerden herhangi biri için lüzumlu    enerji ve su tesisleri ile üretilen petrolün saha içinde veya ana iletim    hattı veya yakınındaki rafineriye veya doğal gazın serbest tüketiciye    teslimine kadar taşınmasını sağlayan boru hatlarının, bina, kamp ve diğer    tüm tesislerle teçhizatın inşasını, kurulmasını ve işletilmesini ve bu    faaliyetlere ilişkin mali, ticari ve idari faaliyetleri,

z) Petrollü arazi: İşletmeye elverişli miktarda bir    petrol varlığının belirlendiği arz parçasını,

aa)    Sermaye mevcutları: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı     Vergi Usul Kanununda değerleme ölçüleri gösterilen ekonomik işletmelere    dâhil kıymetler ile ilgili petrol hakkı sahibinin aynı Kanun hükümleri    gereğince sermaye hesabına alıp aktifleştirdiği arama giderleri, sondaj    ferî giderleri ve yurt ekonomisi yönünden verimi olmayan kuyuların açılma    giderlerini,

bb)    Sermaye mevcutları esası: Petrol hakkı sahibinin, Türkiye’deki petrol    işlemi ile ilgili olarak kullanmaya tahsis ettiği sermaye mevcutlarının 213    sayılı Kanuna göre hesaplanmış kıymetini,

cc)    Sondaj ferî giderleri: Ekonomik ömrü bir yıldan fazla olup tesis edilmemiş     veya kullanılmamış olan veya tesisinden veya kullanılmasına başlanmasından    itibaren bir yıl sonunda kullanılabilecek durumda    olan veya hurda hâlinde olan tesisat veya malzeme masrafları hariç olmak    üzere kuyu açma, temizleme, derinleştirme, bitirme veya bu işlemlere    hazırlık için ve bunlara ilişkin olarak yapılan tüm işçilik, yakıt, tamir,    bakım, nakliye, ikmal, kira ve malzeme masraflarını,

çç)    Tehlikeli fiil: Petrol işleminin yapılmasında, bunların yapıldığı mahalde    veya yakınında bulunan bir kimsenin ölümüne, sakatlanmasına veya sağlığının    bozulmasına, çevrenin kirlenmesine, 21/7/1983    tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu    kapsamındaki varlıkların veya yerlerin tahribine veya yok olmasına sebep    olan veya olabilecek nitelikte bulunan bir fiil veya ihmali,

dd)    Tespit sondajı: Petrollü arazinin boyutunu tespit etmek üzere sınırlı     sayıda kuyu açılmasını,

ee)    Türkiye arazisi: Türkiye Cumhuriyetinin topraklarını, iç sularını, kara    sularını ve bunların ötesinde sınırları uluslararası hukuka uygun biçimde    belirlenmiş kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge alanlarını,

ff)    Ülke ekonomisi yönünden verimi olmayan kuyuların açılma ve terk giderleri:    Sondaj aletleri ve benzeri teçhizat hariç olmak üzere sondaj ferî giderleri    ile üretim bakımından ekonomik olmayan kuyuların açılmasında kullanılan    veya gerekli olan herhangi bir maddi ekonomik değer için yapılan    masrafları,

gg)    Üretim: Üretim sondajı ve geliştirme faaliyetlerini, petrolün    çıkarılmasını, ön işlenmesini, saha dâhilinde veya civarında depolanmasını,     bu depolara, iletim hattına veya rafineriye boru hattı ve diğer vasıtalarla    taşınmasını,

ğğ) Üretim    artırma yöntemi: Üretim yapılan bir sahada, rezervuardaki petrolün    akışkanlığını artırmak ve/veya azalmakta olan rezervuar enerjisinin    artırılması amacıyla itim desteği sağlanarak ek üretim elde etmek üzere    kullanılan metotları,

hh)    Üretim sahası: İşletme ruhsatı içindeki petrollü araziyi,

ıı)     Üretim sondajı: Petrollü arazide üretim amacıyla kuyu açılmasını,

ifade    eder.

Mülkiyet

MADDE 3 – (1) Türkiye’deki petrol kaynakları Devletin hüküm    ve tasarrufu altındadır.

İKİNCİ BÖLÜM

Bölgeler ve Açık    Sahalar ile Araştırma İzni

Bölgeler ve açık sahalar

MADDE 4 – (1) Türkiye arazisi, bu Kanun bakımından kara ve    deniz bölgeleri olarak ikiye ayrılır. Kara ve deniz bölgelerini ayıran    sınır kıyı çizgisidir. Deniz bölgeleri karasuları içi ve karasuları dışı     olmak üzere ikiye ayrılır. Karasuları dışı denizlerde araştırma izni, arama    ve işletme ruhsatlarının verilmesi, devri ve süre uzatımları 5 inci, 6 ncı ve 8 inci maddede belirlenmiş haklardan az olmamak    üzere Bakanlar Kurulunun iznine tabidir. Bu alanlar, Bakanlar Kurulu    kararıyla tamamen veya kısmen aramaya ve işletmeye kapatılabilir, tadil    edilebilir veya kapatılan bir alan tekrar açılabilir.

(2) Bu maddeye göre verilen kararlar müktesep    hakları ihlal edemez.

(3) Askeri yasak bölgeler ile güvenlik bölgelerinde    yapılacak işlemlerle ilgili izin verilmeden önce ilgili kamu kurum ve    kuruluşlarının görüşü alınır.

Araştırma izni

MADDE 5 – (1) Genel Müdürlük, araştırma izni için yapılan    başvuruyu uygun bulduğu takdirde bu izni altmış gün içinde verir. İzin    talep edilen sahanın bir kısmında araştırma izni, arama ruhsatı veya    işletme ruhsatı verilmiş olması araştırma izni verilmesini engellemez.    Ancak araştırıcı, işlem yapmakta olan diğer bir petrol hakkı sahibinin    rızası olmadan sürmekte olan sondaj ve benzeri saha etütlerinin yapıldığı     yerlere giremez. Araştırma izni sahibi, araştırma alanının hektarı başına    bir defaya mahsus olmak ve ödeme şekilleri yönetmelikle düzenlenmek üzere    elli kuruş ücret ödemekle yükümlüdür. Bu tutarlar her yıl bir önceki yıla    ilişkin olarak 213 sayılı Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı     dikkate alınmak suretiyle yeniden tespit edilir. Araştırma sonucu elde    edilen bilgiler Genel Müdürlüğe de verilir ve Genel Müdürlük sekiz yıl süre    ile bu bilgileri gizli tutar. Genel Müdürlük ve başvuru sahibi arasında bu    Kanun hükümlerine aykırı olmamak üzere mutabık kalınan diğer hususlar,    araştırma izninin bir ekini teşkil eder. Bu konuyla ilgili usul ve esaslar    yönetmelikle düzenlenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Arama Ruhsatı, Başvuru ve    Ruhsatlandırma

Usulü ile İşletme    Ruhsatı

Arama ruhsatı

MADDE 6 – (1) Bu Kanun hükümlerine göre arama ruhsatı; arama    ruhsatı alanı içinde arama yapmak, arama ruhsatı alanı çevresinde    araştırmada bulunmak, bulunan petrollü alanları geliştirerek bu sahadan    petrol üretmek ve keşif başvurusunda bulunmak üzere verilir.

(2) Arama ruhsatı kara sınırları ve karasuları içi    denizlerde 1/50.000 ölçekli pafta esasına göre yapılır. En büyük ruhsat    alanı 1/50.000 ölçekli bir tam paftadır. En küçük ruhsat alanı 1/50.000    ölçekli aynı pafta içerisinde kalmak kaydıyla 1/25.000 ölçekli bir tam    paftadır. Ruhsat alanı 1/50.000 ölçekli paftanın dışına taşamaz ve 1/25.000    ölçekli paftalardan oluşur.

(3) Münhasır ekonomik bölge sınırları içinde    ruhsatlandırma birer tam derecelik enlem ve boylam çizgileri arasında kalan    bir derecelik alan esasına göre yapılır. En büyük ruhsat alanı bir    derecelik alandır. En küçük ruhsat alanı bir derecelik alan içerisinde    kalmak kaydı ile 1/100.000 ölçekli bir tam paftadır. Ruhsat alanı bir    derecelik alanın dışına taşamaz ve 1/100.000 ölçekli paftalardan oluşur.

(4) Arama sahaları kara, karasuları, münhasır    ekonomik bölge sınırları ve kıyı çizgileri dışında, kuzey-güney ve    doğu-batı istikametinde ve pafta kenarları ile doğru hatlarla çevrilir. Bu    sahaların sınırlarının belirlenmesi, diğer sahalarla komşuluğu ve    birleşimine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

(5) Arama ruhsatının süresi, karalarda beş,     denizlerde sekiz yıldır.

(6) İş programını yerine getiren ruhsat sahibinin    en az bir sondaj yapılmasını da içeren iş ve yatırım programı ile buna    karşılık gelen yüzde 2 teminatı vermesi kaydıyla ruhsat süresi karalarda    iki, denizlerde üç yıla kadar uzatılabilir.

(7) Birinci uzatım süresi içinde sondaj programını     yerine getirmiş bir petrol hakkı sahibinin arama ruhsatının süresi, yeni    bir sondaj ve yatırım programı ile buna karşılık gelen yüzde 2 teminatı     vermesi hâlinde karalarda iki, denizlerde üç yıla kadar uzatılabilir.

(8) Bu Kanun hükümlerine göre, arama ruhsatının    süresi ilk yürürlük tarihinden itibaren yapılan uzatmalar dâhil, karalarda    dokuz, karasuları içi denizlerde on dört yıldan fazla olamaz. Ancak arama    ruhsatının süresi sonunda petrol keşfi yapılan alanlarda bu petrol keşfinin    ticari değerlendirmelerinin yapılabilmesi için iki yıla kadar ilave süre    verilebilir.

(9) Arama sahasında açılmakta olan bir arama    kuyusunun bitirilmesi veya varsa üretim testlerinin tamamlanabilmesi için    gerekli olan operasyon süresi, arama ruhsatı süresini aşacak durumda ise    petrol hakkı sahibinin talebi üzerine altı aya kadar ek süre verilebilir.

(10) Arama ruhsatında yapılan bir keşiften sonra    arayıcı, sahayı geliştirme ve üretime başlamakla yükümlüdür. Bu takdirde    arayıcı, üretilen petrol bakımından, işletmecinin tüm hak ve yükümlülüğüne    tabidir.

(11) Genel Müdürlükçe belirlenen ve aramaya açık    olan alanlar 7 nci maddede yer alan    ruhsatlandırma usulündeki başvurulara kapatılarak açık artırmaya çıkmak    suretiyle arama ruhsatına konu yapılabilir. Başvuruya kapatılan bu alanlar    Genel Müdürlük tarafından tekrar açılmadan bu alanlara ruhsat başvurusu    yapılamaz. Açık artırmanın hangi usul ve şartlarda yapılacağı, alınacak    yatırım teminatının oranı ile bu teminatın iadesi, petrol işlemine ilişkin     şartlar ve yaptırımlar açık artırma öncesinde şartnamede belirtilir.

Başvuru ve ruhsatlandırma usulü

MADDE 7 – (1) Petrol hakkının elde edilmesi için yapılan    başvurunun değerlendirilmesinde, başvurunun mevzuata uygunluğu, başvuranın    mali yeterliliği ve taahhüt edilen iş ve yatırım programının bu Kanunun    amacını diğer başvurulara nazaran daha kısa sürede yerine getirme özelliği    dikkate alınır. Mali yeterlilik ile iş ve yatırım programının    değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

(2) Arama ruhsatı alınması için, yönetmelik    hükümlerine uygun olarak Genel Müdürlüğe başvurulur. Petrol aramalarına    açık bir sahaya yapılan ilk arama ruhsatı başvurusunun kapsadığı alan ilan    edilir. İlk ve sonraki başvuruların içeriği ilan tarihini takip eden doksan    gün boyunca gizli tutulur. Bu süre içinde yapılan ve aynı arazi parçasını     tamamen kapsayan başvurular, birinci fıkra çerçevesinde birlikte    değerlendirilir. Bu süre içinde yapılan ve aynı arazi parçasını kısmen    kapsayan arama ruhsatı başvuruları ile doksan günden sonra aynı alana    yapılan başvurular değerlendirmeye alınmaz. Reddedilen arama ruhsatı     başvuru sahasına veya terk edilen veya iptal edilen arama sahasına, ret,    terk veya iptal kararının kesinleşip Resmî Gazete’de ilanını takiben    yapılacak başvurular hakkında da bu hükümler uygulanır. Doksan gün sonunda    Genel Müdürlükçe değerlendirmeye alınan başvurular en geç altmış gün içinde    sonuca bağlanır.

(3) Başvuru sahibi, ruhsat başvurusunda ve süre    uzatım taleplerinde vermiş olduğu iş programı için gerekli yatırım    tutarının yüzde 2’si kadar teminat verir. Denizlerde bu oran yüzde 1 olarak    uygulanır. Teminatın taahhüt edilen iş programının yıllık gerçekleşen    miktarına karşılık gelen kısmı petrol hakkı sahibine iade edilir. Bu    teminata ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

(4) Teminatlar, ruhsat verilişi veya süre uzatımı     kesinleşmesinden itibaren otuz gün içinde Genel Müdürlüğe verilir. Aksi    hâlde ruhsat iptal edilir.

(5) Petrol bulgusu tespit edilememiş veya    geleneksel olmayan yöntemlerin uygulanacağı alanlarda teminat alınıp    alınmamasına, alınacak ise üçüncü fıkradaki oranları geçmemek üzere    teminatın oranını belirlemeye Bakanlık yetkilidir.

İşletme ruhsatı

MADDE 8 – (1) Arama faaliyeti kapsamında keşif yapılması     hâlinde, ruhsat süresince arama ve üretim yapılması ile üretilen petrolün    satılması için işletme ruhsatı düzenlenir. İşletme ruhsatı arama ruhsatının    verildiği tarihte geçerli olan şartları ihtiva eder.

(2) İşletme ruhsatı alınması için yönetmelik    hükümlerine uygun olarak Genel Müdürlüğe başvurulur. İşletme ruhsatından    arta kalan alana ait arama ruhsatı, süresinin sonuna kadar devam eder.

(3) İşletme ruhsatı, yönetmeliğe göre alınacak iş     ve mali yatırım programı dikkate alınarak yürürlüğe girdiği tarihten    itibaren başvuru sahibinin talebine göre yirmi yıl için verilir. Mücbir    sebepler dışında programa uygun olarak üretime başlanması ve faaliyette    bulunulması esastır. Aksi takdirde 24 üncü maddede öngörülen idari    yaptırımlar uygulanır. İşletme ruhsatı süresi, uzatım talebine ekli olarak    verilen üretim programının uygun görülmesi hâlinde, onar yılı geçmemek    üzere iki defa uzatılabilir.

(4) İşletme hakkı süresi sona eren sahalar, işletme    ruhsatı verilmek üzere, Bakan onayıyla müzayedeye çıkarılabilir. Ancak    müzayedeye çıkılmadan önce Bakanlık bu sahayı işletme ruhsatı konusu olarak    isteyip istemediğini süre tayini suretiyle yazacağı bir yazı ile Türkiye    Petrolleri Anonim Ortaklığından sorar. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının    talebi hâlinde saha müzayedeye çıkarılmaz. İşletme ruhsatı evvelce    müzayedeye çıkarılmış bulunan bir işletme sahasının tamamı veya bir kısmı     yine Bakan onayıyla müzayededen kaldırılabilir. İdari yaptırım sonucu iptal    edilen işletme ruhsatının sahibi olan petrol hakkı sahibi veya sahipleri    aynı işletme ruhsatında tekrar hak sahibi olamazlar.

(5) Müzayede kararı kaldırılmadıkça, müzayedeye    çıkarılan bir saha için arama ve işletme ruhsatı verilmez. Bir sahanın    müzayedeye çıkarılması, en fazla teklifte bulunana verilmesini veya    herhangi bir teklifin kabul edilmesini gerektirmez. Müzayedenin usul ve    esasları yönetmelikle düzenlenir.

(6) İşletme ruhsatı sahibine talebi hâlinde,    ürettiği petrolü nakletmek üzere boru hattı inşa izni verilebilir.

(7) Üretim sahaları kısmen veya tamamen aynı     petrollü arazi içinde bulunan işletmeciler petrol işlemlerini birleştirebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Devlet Hissesi    ile Yüzey ve Su Hakları

Devlet hissesi

MADDE 9 – (1) Bir arayıcı veya işletmeci ürettiği petrolün    sekizde birini Devlet hissesi olarak ödemekle yükümlüdür.

(2) Arama veya işletme ruhsatları ile ilgili olarak    yapılan petrol işlemlerinde kullanılan petrolden Devlet hissesi alınmaz.

(3) Petrol sahalarında üretilen karbondioksit gazı,     üretim artırma yönteminde kullanılabilir.

(4) Yer altı deposu olarak kullanılacak petrol    rezervuarları, fiilen veya hesaben boşaltılmadan    ve Genel Müdürlüğün uygun görüşü alınmadan yer altı deposu olarak    kullanılamaz. Yer altı depolaması için uygun görülen saha bir işletmecinin    uhdesinde ise o işletmeciye öncelik tanınır. Depolama için gerekli olduğu    belirlenen sahada üretilmeyecek petrolden Devlet hissesi alınmaz. Bu petrol    ancak Genel Müdürlüğün izni alınarak ve Devlet hissesi ödenerek    üretilebilir.

(5) Depolama ve diğer enerji faaliyetleri ile    petrol üretim faaliyetlerinin teknik olarak bir arada yapılmasının mümkün    olduğu sahalar hem petrol üretim faaliyetine hem de depolama ve diğer    enerji faaliyetlerine konu olabilir. Faaliyetlerin bir arada yapılmasının    mümkün olmadığı durumlarda varsa kazanılmış haklar dikkate alınarak öncelik    Bakanlık tarafından belirlenir.

(6) Petrol üreticisinin ödeyeceği Devlet hissesi,    bir petrol birimi üzerinden üretilen ham petrolde varil başına 4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası     Kanununun 10 uncu maddesinde düzenlenen yerli ham petrolün piyasa fiyatı,     doğal gazda ise dağıtım şirketlerine veya serbest tüketicilere yapılan    satış fiyatı üzerinden hesaplanır.

(7) Devlet hissesi, üretimin yapıldığı ayı takip    eden ayın yirminci günü akşamına kadar Genel Müdürlüğe beyan edilerek    tahakkuk ettirilir ve ayın sonuna kadar ilgilinin gelir veya kurumlar    vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine ödenir. Devlet hissesinin beyan    edilmemesi veya eksik beyan edilmesi hâlinde, maddi delillere veya kanuni    ölçülere dayanılarak tespit olunan farklar üzerinden Devlet hissesi tarh    edilir. Tarh edilen Devlet hissesi yüzde 100 fazlasıyla alınır. Ancak,    ilgili tarafından eksik beyan edilen Devlet hissesinin beyan edilmesi    gereken tarihi takip eden iki ay içinde kendiliğinden beyan edilmesi    durumunda Devlet hissesi yüzde 50 fazlasıyla tarh edilir. Süresinde beyan    edilmeyen veya eksik beyan edilen ve Genel Müdürlüğün tespiti ya da ilgilinin    kendiliğinden beyanı üzerine artırılarak tarh edilen Devlet hissesi    ilgilisine tebliğ edilir ve tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde    ödenir. Süresinde beyan edilmeyen Devlet hissesine beyan edilmesi gereken    son günden tahakkuk ettirildiği tarihe kadar geçen süre için 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının    Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak gecikme    zammı oranında faiz uygulanır. Süresinde ödenmeyen Devlet hissesi Genel    Müdürlüğün bildirimi üzerine ilgili vergi dairelerince 6183 sayılı Kanun    hükümlerine göre takip ve tahsil edilir. Devlet hissesine ilişkin beyan,    tarh, tahakkuk, ödeme ile tarhiyata dair usul ve esaslar yönetmelikle    düzenlenir.

(8) 8 inci maddenin yedinci fıkrasına göre petrol    işlemini birleştiren işletmeciler, tek bir Devlet hissesi ödeyebilirler.

(9) Devlet hissesi, Bakanlığın talebi üzerine ayni    olarak da ödenebilir. Buna ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

Yüzey ve su hakları

MADDE 10     – (1) Petrol hakkı sahibi; arama    veya işletme ruhsatında veya civarında petrol işlemi için gerekli arazinin    kullanma hakkını, arazi özel mülkiyet konusu ise anlaşma, anlaşmazlık    durumunda kamulaştırma yoluyla, arazi Hazineye ait veya Devletin hüküm ve    tasarrufu altında ise Maliye Bakanlığından bedeli karşılığında kiralamak,    irtifak hakkı tesis etmek veya kullanma izni almak ve ruhsatına kaydedilmek    suretiyle elde edebilir. Anlaşmaya    dayanan kullanma hakkı üç yıldan fazla sürdüğü takdirde özel mülkiyet    konusu arazinin kamulaştırılması, arazi sahibi veya petrol hakkı sahibi    tarafından istenebilir.

(2) Kamu yararı niteliğindeki kamulaştırma kararı,     talep üzerine Bakanlıkça verilir. İşlemler 4/11/1983    tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümleri çerçevesinde yapılır.    Aynı Kanunun 27 nci maddesi hükümlerine göre    acele kamulaştırma yapılabilir. Kamulaştırılan arazinin mülkiyeti Hazineye,    kullanma hakkı kamulaştırma bedelini ödeyen petrol hakkı sahibine ait olur.    Bu durumda, Maliye Bakanlığı tarafından petrol hakkı sahibi lehine bedelsiz    olarak ve ruhsat süresi kadar irtifak hakkı tesis edilir. Bu madde    hükümleri çerçevesinde elde edilen kullanma hakları, arama ve işletme    ruhsatının parçası olarak ruhsat süresince devam eder. Arama ve işletme    ruhsatı iptal edilirse kamulaştırma bedeli iade edilmez.

(3) Arayıcı veya işletmeci, arama veya işletme    ruhsatı içindeki ve civarındaki arazide, üzerindeki kullanma hakkını almak    ve diğer kanunların hükümlerine uyma şartları ile sondaj dâhil çeşitli    yöntemlerle su aramak ve bulunan suları kullanmak, mevcut suların kendi    işlemleri için gerekli miktarını, başkalarının bu su üzerindeki haklarına    tecavüz etmeden, kullanmak hakkına sahiptir.

(4) Faaliyet sahibi petrol arama ve çıkarma    faaliyetleri sırasında yüzey, yer altı, kıyı ve deniz sularının miktar ve    kalite olarak korunması için her türlü etüt, inceleme, araştırma projesini    yapmak, gerekli tedbirleri almak ve uygulamakla mükelleftir.

(5) 31/8/1956 tarihli ve    6831 sayılı Orman Kanununa göre orman sayılan yerlerdeki ruhsat ve izin    alanlarında, ilgili mevzuata göre izin almak ve bedelleri ödenmek suretiyle    petrol arama ve işletme faaliyetleri yapılabilir.

(6) Arayıcı veya işletmecinin petrol hakkı sahibi    olduğu arama veya işletme ruhsatının bir başka arama veya işletme ruhsatı     ile komşu olduğu durumlarda, kendi ruhsatı ile komşu ruhsat arasındaki    sınır çizgisine hangi mesafeden itibaren petrol işlemi yapabileceğine    ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Terk, Sahaya     İlave, Tesislerin Kaldırılması ve Devredilmesi

Terk, sahaya ilave, tesislerin    kaldırılması ve devredilmesi

MADDE 11 – (1) Petrol hakkı sahibi, araştırma izni ve arama    ruhsatını en az bir ay önceden, işletme ruhsatını ise en az üç ay önceden    Genel Müdürlüğe başvurarak ve varsa saha ile ilgili kamu kurum veya    kuruluşunu haberdar ederek kısmen veya tamamen terk edebilir. Arama veya    işletme ruhsatından doğan haklar, terk edilen kısım için başvuru tarihinde    sona erer. Ancak ruhsatın tamamı için taahhüt ettiği iş ve mali yatırım    programı terk edilmeyen kısımda aynen uygulanır. Petrol hakkı sahibinin, bu    tarihe kadar olan yükümlülükleri yerine getirilmişse, sorumlulukları sona    erer.

(2) Genel Müdürlük, başvuru hâlinde bu Kanun    çerçevesinde arama ve işletme ruhsatlarına ilaveler yapabilir. Bu durumda,    mevcut programa ilave olarak yeni bir iş programı istenir.

(3) Arama ruhsatlarının ve ekonomik olarak üretimi    sona eren işletme ruhsatlarının kullanma hakkının sona ermesinden itibaren    altı ay içinde petrol hakkı sahibi tarafından araziden kaldırılmayan    herhangi bir taşınır veya taşınmazın mülkiyeti, arazi sahibine intikal    eder. Arazi sahibinin arazi üzerindeki herhangi bir malın devrini kabul etmemesi    hâlinde 22 nci maddenin üçüncü ve dördüncü    fıkralarındaki hükümler uygulanır.

(4) Üretimi devam eden ancak kullanma hakkı sona    eren işletme ruhsatının yeni işletmeciye devri hâlinde, arazide bulunan    yüzey tesislerinin devri hususu, kullanma hakkının sona ermesinden üç ay    önce devreden ve devralan arasında yapılan anlaşmayla belirlenir. Anlaşma    sağlanamaması durumunda ruhsatta bulunan kullanılabilir tüm yer altı ve yer    üstü tesisleri, ruhsat süresinin bitiş tarihinden itibaren hiçbir    yükümlülük getirmemek kaydıyla Bakanlığa bedelsiz olarak devredilir. Devre    ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

ALTINCI BÖLÜM

Vergilendirme,     İthalat ve İhracat ile Transferler

Vergilendirme

MADDE 12 – (1) Petrol hakkı sahiplerinin, safi kazançları     üzerinden ödemekle yükümlü bulundukları vergiler ve hissedarları adına    yapmaları gereken gelir vergileri kesintisi toplamı yüzde 55 oranını     geçemez.

(2) Dar mükellefiyet esasında vergilendirilen    kurumlara, bu Kanun hükümleri uyarınca petrol arama faaliyetleri için    yapılan serbest meslek kazancı ödemelerinden 13/6/2006    tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinin    birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yüzde 5’i oranında tevkifat yapılır.

(3) Bu Kanunda yazılı petrol işlemleri ile birlikte    genel hükümlere bağlı diğer faaliyetlerde bulunan petrol hakkı sahiplerinin    petrol işlemlerine ait faaliyetleri, diğer faaliyetlerinden ayrı olarak    muhasebe kayıtlarında izlenir ve vergilendirilir. Esas faaliyetleri bu    Kanuna göre petrol işlemi olan iki veya daha fazla petrol hakkı sahibi,    aralarında bir ortaklık oluşturmuş olsa bile ayrı ayrı     vergiye tabi olurlar.

(4) 5520 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü    fıkrasının (a) bendinde yer alan parantez içi hüküm, petrol işleminden elde    edilen gelir ve kazançlara uygulanmaz.

(5) Devlet hissesi hariç olmak üzere, petrol hakkı     sahibinin petrol işlemi için yapmış olduğu yatırımlara tekabül eden    sermayesi karşılığında üretimden elde edeceği gelirler, dar mükellefiyet    esasında vergilendirilen yabancı kurumlar için sermayenin cari kur    üzerinden geri alınmasına kadar, tam mükellefiyet esasında vergilendirilen    yerli kurumlar için ise yapılan yatırım maliyeti itfa yoluyla gidere    dönüştürülene kadar 213 sayılı Kanun hükümlerine göre itfa payı olarak    addolunurlar. Petrol hakkı     sahiplerinin bu Kanunla mülga 7/3/1954 tarihli ve    6326 sayılı Petrol Kanununa göre geçmiş yıllarda yabancı para cinsinden    ithal etmiş olduğu fakat halen transferi gerçekleşmemiş sermayesinden arta    kalan miktarlar için de bu kural uygulanır.

(6) Bakanlıkça onaylanan arama giderleri, sondaj    ferî giderleri ve ülke ekonomisi yönünden verimli olmayan kuyuların açılma    ve terk giderlerinin aktifleştirilmesi ihtiyaridir. Bu kapsamda petrol    hakkı sahibi tarafından yapılan arama giderleri, sondaj ferî giderleri ve    üretim bakımından ekonomik olmayan kuyuların açılma ve terk giderleri    dışındaki ekonomik değerin maliyeti ile bu ekonomik değerin elde edilmesi    ve üzerindeki tesisatın kurulmasına ait masraflar petrol hakkı sahibinin    tercihi doğrultusunda gider yazılarak veya aktifleştirilerek amortisman yolu ile itfa olunur. Sermaye hesabına    alınarak aktifleştirilen bu giderler için uygulanacak amortisman    oranları 213 sayılı Kanunun 316 ncı maddesi    hükmüne kıyasla her petrollü arazi için ayrı ayrı     olmak üzere, rezerv durumu da dikkate alınarak Bakanlık ve Maliye    Bakanlığınca müştereken tespit edilir. Ancak, petrollü arazinin, petrol    üretiminden başka bir amaca tahsis edilmiş bulunan kısmının maliyet ve    kıymeti ile petrol işleminin sona erdiği tarihte bu petrollü arazinin    petrol hakkı sahibi bakımından haiz olduğu bakiye değer amortisman    oranından indirilir.

İthalat ve ihracat

MADDE 13 – (1) Petrol hakkı sahibinin bizzat veya bir temsilci    veya Genel Müdürlükçe kabul edilmiş bir müteahhidi vasıtasıyla kendi adına,    Türkiye’deki petrol işlemi için idari faaliyetleri ile bina tesislerinin ve    teçhizatlarının inşası, kurulması ve işletmesine ait malzemeler hariç,    petrol işlemlerinde kullanılacak ve Genel Müdürlükçe onaylanan malzemeyi, ekipmanı, akaryakıtı, kara, deniz ve hava nakil    vasıtalarını ithal etmesi ya da yurt içinden teslim alması gümrük    vergisinden, yapılan işlemler harçlardan, düzenlenen kâğıtlar damga    vergisinden müstesnadır. Ancak, Bakanlar Kurulu, ithal edilen malzemelerle    kıyası kabil nitelikte ve miktarda Türkiye’de üretimi bulunan maddelerin    isimlerini içeren bir liste oluşturarak, bu listede gümrük vergisinden    istisna tutularak ithal edilmekte olan maddelerden hangilerinin gümrük    vergisine ve diğer ithal vergisi ve resimlerine tabi tutulacağını tayin ve    tespit edebilir. Listeler, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe    girer. Ancak, listenin yayımlandığı tarihten önce Genel Müdürlüğe verilmiş     dilekçeler ile ithali istenilen maddeler, listenin yürürlüğe girdiği    tarihten itibaren bir yıl içinde ithal edildikleri takdirde, istisnadan    faydalanırlar. Bu kapsamda edinilen sondaj kuleleri ve ekipmanları,     petrol hakkı sahibinin müracaatı ve Bakanlığın izni ile bu Kanun kapsamı     dışında kalan jeotermal faaliyetlerinde kullanılabilir.

(2) Petrol hakkı sahiplerinin petrol işlemlerinde    kullanmak üzere Genel Müdürlükçe ithalatı uygun bulunan malzemeleri ile    ilgili olarak Türk Standardları Enstitüsünün    uygunluk değerlendirmesi aranmaz.

(3) Yukarıdaki istisnalara konu malzemenin petrol    hakkı sahibinden petrol işleminde kullanılmak üzere başka bir petrol hakkı     sahibine Genel Müdürlüğün izni ile devri hâlinde istisna devam eder. Söz    konusu malzemeler petrol işlemi sayılmayan bir faaliyet yolu ile Türkiye    dâhilinde kullanılmak veya satılmak üzere devredildiği takdirde, devir    tarihinde yürürlükte bulunan ithalde ve dâhilde alınan vergi, resim ve    harçların tümüne tabi tutulur. Ekonomik ömrü bir yıldan az olan sarf    malzemeleri hariç olmak üzere, diğer malzemelerin devri, devir ve ihraç    sırasındaki kıymet tespit kararındaki kıymeti üzerinden yapılır.

(4) Gümrük ve diğer ithal vergi ve resimlerinden    istisna olarak ithal edilmiş olan malzeme, Türkiye’ye giriş tarihinden    itibaren on yılını doldurduğunda, ithal eden veya devralan petrol hakkı     sahibi söz konusu malzeme üzerinde gümrük ve diğer ithal vergi ve    resimlerinden istisna olarak her türlü tasarruf hakkına sahiptir.

(5) Petrol işlemi için ithal edilen malzeme Genel    Müdürlüğün izni ile ihraç edilebilir.

Transferler

MADDE 14 – (1) Petrol işlemlerinde kullanılmak üzere ithal    edilmiş malzeme, nakdî fonlar ve diğer ekonomik kıymetlerin tescil    işlemleri Genel Müdürlükçe yapılır. Petrol hakkı sahibi, Genel Müdürlüğe    başvurarak, ödenmesi gereken fakat henüz ödenmemiş bulunan her türlü vergi,    resim, harç ve Devlet hissesinin ödenmesi için gereken tutarı hariç, nakdî    fonlarla buna ilişkin haklarını ve sermaye mevcutları esasına dâhil diğer    iktisadi kıymetleri nakden veya aynen, vergiden muaf olarak harice transfer    edebilir.

(2) Petrol hakkı sahibi; sermayesine mahsuben her    zaman transfer talebinde bulunabilir; sermayesinin transferi tamamlandıktan    sonra, transfer edilebilecek net kıymetlerini ise cari yıl içinde üçer    aylık dönemler sonunda transfer edebilir; mahsup işlemleri için kurumlar    vergisi beyannamesinin verilişini takiben transfer beyannamesini verir.

(3) Petrol hakkı sahibi, ihraç ettiği petrolden    sağladığı dövizi yurt dışında muhafaza edebilir. Bu döviz tutarı,     Türkiye’ye ithal edilmiş sermaye ile bunu aşan net kıymetlerin    transferinden mahsup edilir.

(4) Petrol hakkı sahibinin petrol işlemi haricinde    elde ettiği gelirlerin sermayesine dâhil edilmesi, transfer talebi ve bu    kapsamda yurt dışına çıkaracağı dövizin tahsisine ilişkin usul ve esaslar    yönetmelikle düzenlenir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Yabancı Personel Çalıştırılması,     Mücbir Sebepler ve Diğer Kurumlardan

Alınacak İzinler

Yabancı personel çalıştırılması

MADDE 15 – (1) Petrol hakkı sahibi, petrol işlemi için    gereken yabancı personeli, Bakanlığın uygun görüşüne istinaden İçişleri    Bakanlığınca düzenlenecek çalışma amaçlı ikamet tezkeresi ile özel    kanunlarda belirlenen hükümler saklı kalmak ve yabancı ile işverenin diğer    kanunlardan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeleri kaydıyla, 27/2/2003 tarihli ve 4817 sayılı Yabancıların Çalışma     İzinleri Hakkında Kanun hükümlerine bağlı olmaksızın en fazla altı ay süre    ile çalıştırabilir. Çalışma süresinin altı aydan fazla olması hâlinde 4817    sayılı Kanun hükümlerine göre izin alınır.

Mücbir sebepler

MADDE 16 – (1) Doğal afetler veya savaş hâli, petrol işlemine    etkileri oranında petrol hakkı sahibinin hak ve sorumluluklarını eşit    sürede erteler.

Diğer kurumlardan alınacak izinler

MADDE 17 – (1) Genel Müdürlüğe yapılan bir başvuru, diğer bir    kamu kurum ve kuruluşunun yetki alanına giren bir hususu içeriyor ise    başvuru hakkında karar alınmadan önce ilgili kamu kurum ve kuruluşunun izni    alınır. İlgili kamu kurum ve kuruluşları, bu talepleri öncelikle ve    ivedilikle inceleyerek otuz gün içinde sonuçlandırır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Tebligat, Kayıtlar, Raporlar,    Bildirimler, İzleme ve

Denetim, İtiraz    ve Dava Açma

Tebligat

MADDE 18 – (1) Bu Kanuna göre hak talep eden kişiler,    Türkiye’de adres göstermeye mecburdur. Adres göstermeyenlere araştırma    izni, arama ve işletme ruhsatı verilmez.

(2) Araştırıcı, arayıcı, işletmeci; araştırma izni,    arama ve işletme ruhsatını elde ettiği tarihten itibaren otuz gün içinde    Türkiye’de yerleşik bir temsilci veya müşterek temsilciyi ve bunların    yerleşim yerlerini, temsilci ve yerleşim yeri değişikliklerini otuz gün    içinde Genel Müdürlüğe bildirmeye mecburdur. Bu hususlar petrol siciline    kaydedilerek tescil edilir. Petrol siciline tescil edilmiş adreste yerleşik    temsilciye ve/veya müşterek temsilciye yapılan tebligat petrol hakkı     sahibine yapılmış sayılır. Tebligatlar, 11/2/1959    tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununa göre yapılır.

Kayıtlar, raporlar, bildirimler,    izleme ve denetim

MADDE 19 – (1) Petrol hakkı sahibi, petrol işlemi ile ilgili    her türlü kayıt, hesap, bilgi, belge ve numuneleri yönetmelikle belirlenen    süre, şekil ve nitelikte Genel Müdürlüğe vermekle yükümlüdür.

(2) Bakanlık, petrol işlemini kendi personeli    eliyle veya gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarının personeli    eliyle denetime tabi tutar. Petrol hakkı sahibi, bu fıkra gereğince    yetkilerini kullandıkları sırada görevlilere yardım etmekle yükümlüdür. Bu    konu ile ilgili usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

(3) Arayıcı, tespit ettiği bir petrol bulgusundan    ve keşiften Genel Müdürlüğü haberdar etmeye mecburdur. İhbarın zamanı ve     şekli yönetmelikle düzenlenir.

(4) Arama ruhsatı sahasında açılan sondaj    kuyularına ilişkin bilgi ve veriler ile jeofizik, detay jeolojik ve laboratuvar bilgi ve verileri ruhsat süresinin sonunda,    işletme ruhsatı sahasında açılan sondaj kuyularına ilişkin bilgi ve veriler    ruhsatın yürürlük tarihinden itibaren beşinci yılın sonunda, araştırma izni    kapsamında elde edilen bilgiler ise sekizinci yılın sonunda açık hale    gelir. 213 sayılı Kanundaki    özel hükümler saklıdır. Genel mahiyetteki teknik, mali ve jeolojik    bilgiler, kuyu yerleri, sondaj kesitleri, muhafaza boruları kayıtları ve    genel üretim ve satış rakamları sır sayılmaz.

(5) Dördüncü fıkraya göre açık hâle gelen petrol    işlemlerine ilişkin bilgi ve verilerin yurt içi ve yurt dışında    pazarlanması ve satışı işlemi Genel Müdürlükçe gerçekleştirilir. Buna    ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

(6) Genel Müdürlük, petrol işleminden elde edilen    verilerin muhafaza edilmesine, ilgililere sunulmasına, tanıtım ve    pazarlanmasına ilişkin konularda ihtiyaç duyduğu hizmet alımını yapar. Bu    amaçla petrol verilerinin pazarlanmasından elde edilecek gelirler, genel    bütçeye gelir kaydedilmek üzere Bakanlık merkez muhasebe birimi hesabına    yatırılır.

İtiraz ve dava açma

MADDE 20 – (1) Bu Kanun hükümlerine göre alınmış veya    alınacak olan tüm haklarda başvuru veya hak sahipleri arasında çıkacak    ihtilaflara ilişkin itirazlar Bakanlık tarafından sonuçlandırılır.

(2) Bakanlık tarafından alınan başvuru, araştırma    izni, arama ruhsatı ve işletme ruhsatından doğan haklara tesir eden    kararlara karşı açılacak davalar ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülür.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Tescil ve İlan

Tescil ve ilan

MADDE 21 – (1) Genel Müdürlük petrol sicili tutar. Petrol    siciline yönetmelik hükümleri çerçevesinde aşağıdaki hususlar kaydedilir:

a) Araştırma izni, arama ruhsatı ve işletme ruhsatı     almak için bu Kanuna uygun olarak yapılan tüm başvurular

b) Araştırma izni, arama ruhsatı ve işletme ruhsatı     verilişi ve bunlardaki değişiklikler, bunların ve araştırma izinlerinin her    ne şekilde olursa olsun sona erişleri

c) Arama ruhsatı, işletme ruhsatı ve bunlardan    doğan petrol hakları üzerinde tesis edilecek haklar ve arama ruhsatı veya    işletme ruhsatında müştereken petrol hakkı sahibi olan şirketlerin    aralarında yapacakları ve Genel Müdürlük tarafından da onaylanan bir    anlaşmaya göre tayin edilen operatör

ç) Arama ruhsatı, işletme ruhsatı ve bunlardan    doğan petrol haklarının veya bunlar üzerindeki hakların devri ve bütün    bunlar üzerine konulacak şartlar ve kısıtlar

d) Yönetmelikle petrol siciline kaydedileceği    gösterilen diğer hususlar

(2) Birinci fıkranın (c) ve (ç) bentlerindeki    hususların kabul ve tescil talepleri, Genel Müdürlük tarafından öncelikle    değerlendirilir ve başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde karara    bağlanır. Petrol siciline kaydedilmesi gereken hususlar hakkında diğer    kanunların sicile ve tescile ait hükümleri uygulanmaz. Petrol hakkı sahibi    olmak için yapılacak başvuruların usulü, başvuruya eklenecek belgelerin    nitelik ve kapsamı, petrol sicilinin ne şekilde tutulacağı, tadil ve terkin    edileceği gibi hususlar yönetmelikle düzenlenir. Yönetmeliğe uygun olmayan    başvuru, rapor ve belgeler sahibine herhangi bir hak sağlamaz.

(3) Bölgelerin tayin ve tadilleri, açık sahaların    tespit, tadil ve kapanmaları, araştırma izni kararları hariç başvurular    hakkında verilen kararlar, bir arama veya işletme ruhsatının verildiği,    tadil veya devri, sona erdiği, arama ve işletme ruhsatları üzerinde tesis    olunan diğer haklar ve kısıtlar ile mevzuata göre ilanı gereken diğer    hususlar Genel Müdürlük tarafından Resmî Gazete’de ilan edilir. Resmî Gazete’de ilan tebligat mahiyetindedir; ancak    bu Kanunun veya yönetmeliğin özel tebligatı gerektiren hükümleri saklıdır.    Petrol hakkı ile ilgili kesinleşen kararların on beş gün içinde Resmî Gazete’de    ilan edilmesi zorunludur.

(4) Resmî Gazete’de ilan edilen herhangi bir    hususun yayım tarihi, bu ilanda aksine hüküm bulunmadıkça, yürürlük tarihi    olarak kabul edilir. Kendilerine özel tebligat yapılmamış kişiler için    arama veya işletme ruhsatlarının başlangıç, uzatma, tadil, devir ve sona    erme tarihleri de bu husustaki kararların yayım tarihleridir.

(5) Arama ve işletme ruhsatları ve bunlardan doğan    petrol hakları ve bu petrol haklarının arama veya işletme ruhsatının    herhangi bir parçasına karşılık gelenleri, petrol siciline kaydedilmekle    birlikte, taşınmazlar üzerinde yapılabilecek satış, rehin ve benzeri    sözleşmelere, bu Kanunda öngörülen şartlar çerçevesinde konu olabilir.

(6) Petrol hakkının kullanılmasını gerektiren ve bu    Kanun çerçevesinde tescil edilmiş bulunan bir hakkın sahibi, kendi hakkı     oranında petrol hakkı sahibinin hak ve yükümlülükleriyle sorumlu olur.    Arama veya işletme ruhsatı veya bunlardan doğan petrol haklarından herhangi    birinin hissedarları, hisseleri oranında bu Kanunun verdiği hak ve    yükümlülüklere sahip olur.

(7) Haciz ve ihtiyati tedbirler hariç olmak üzere    birinci fıkranın (c) ve (ç) bentlerindeki haklar ve şartlar, Genel    Müdürlükçe kabul edilip petrol siciline kaydedilmedikçe Genel Müdürlüğe ve    üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmez.

(8) Beşinci ve altıncı fıkralardaki hükümlerin    uygulanacağı petrol hakları ve altıncı fıkrada belirtilen hak sahiplerinin,    hissedarları veya temsilcilerinden birinin sorumluluklarını yerine    getirmemesinin diğer hak sahipleri ve hissedarlar hakkında oluşturacağı     sonuçlara ait hükümler yönetmelikle düzenlenir.

(9) Genel Müdürlükçe tescil edilmiş bir petrol    hakkı sahibinin sermayesinde kontrolün değişimine yol açabilecek her türlü    hisse devir işlemleri Bakanlığın ön iznine tabidir. Buna ilişkin usul ve    esaslar yönetmelikle düzenlenir.

ONUNCU BÖLÜM

Yasaklar, Özel    Hükümler, İdari Para Cezaları ve İdari Tedbirler

Yasaklar ve özel hükümler

MADDE 22 – (1) Bu Kanuna göre araştırma izni, arama ruhsatı     ve işletme ruhsatı alınmadan hiçbir petrol işlemi yapılamaz.

(2) Başka bir kanuna göre alınmış herhangi bir hak,    bu hakkın sahibine bir petrol işlemi yapma hakkını vermez.

(3) Petrol işlemi sona ermiş bulunan petrol hakkı     sahibi, araziyi eski hâline getirmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğe ilişkin    usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

(4) Petrol hakkı sahibi, üzerinde işlem yaptığı     arazinin maliki veya zilyedi bulunan kişiye, araziye, o yerdeki tesislere    verdiği zararı ve bu kişinin mahrum kaldığı ürün bedelini veya işletme    kazancını ödemekle mükelleftir.

(5) Bu Kanundaki esaslara uygun olmak şartıyla,    sermaye şirketlerine veya yabancı devletler mevzuatına göre sermaye şirketi    niteliğinde bulunan özel hukuk tüzel kişilerine araştırma izni, arama    ruhsatı ve işletme ruhsatı verilir.

(6) Bu Kanuna göre verilmiş bir hak, başka bir    kanuna göre girilmesi veya bulunulması yasak olan bir yere girme veya o    yerde bulunma hakkını vermez.

(7) Petrol hakkı sahibi, petrol işlemi esnasında    doğrudan veya dolaylı olarak tehlikeli fiil oluşturamaz, oluşmasına izin    veremez. Petrol hakkı sahibi ruhsatı dâhilinde yöre halkının yaşamını zora    sokmayacak, doğaya ve çevreye zarar vermeyecek ve bunları tehlikeye    atmayacak şekilde petrol işlemi için gerekli tesis ve ekipmanı     kurar.

(8) Petrol hakkı alınmasından önce, petrol    işlemleri esnasında doğabilecek zarar ve ziyanı karşılamak üzere teminat    verilmesi zorunludur. Teminat miktarları hektar başına; araştırma izinleri    için araştırma izin harcının on binde 5’i, arama ruhsatları için arama    ruhsat harcının binde 1’i, işletme ruhsatları için işletme ruhsat harcının    binde 5’idir. Bu oranı yüzde 50 oranında artırmaya veya eksiltmeye Bakanlar    Kurulu yetkilidir. Petrol hakkı sahibi teminatını, yeni belirlenen    tutarlara iki ay içinde tamamlar.

(9) Bir petrol işlemini tehdit eden şartlar    oluştuğunda petrol hakkı sahibi, Genel Müdürlüğü ve etkilenebilecek diğer    petrol hakkı sahiplerini derhâl haberdar eder ve tehdidin mahiyeti ile bunu    önlemek üzere alınmakta olan tedbirleri bildirir. Genel Müdürlük, alınmış     ve alınacak olan tedbirleri yetersiz gördüğü takdirde, petrol hakkı     sahibinden ilave tedbirler almasını isteyebilir.

(10) Petrol hakkı sahibi olacak özel hukuk tüzel    kişileri 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk    Ticaret Kanunu hükümlerine tabidir. Türkiye’de petrol hakkı sahibi olacak    ve yabancı devletler mevzuatına göre sermaye şirketi niteliğinde bulunan    özel hukuk tüzel kişileri, Türk parasının kıymetini koruma hakkındaki    mevzuata göre Türkiye’deki faaliyetleri bakımından Türkiye’de yerleşik    sayılırlar.

(11) Hudutlarda, askeri yasak bölgelerde, tarihi    yerlerde ve yerleşim yerlerine hangi mesafede petrol işlemi yapılabileceği    hususu yönetmelikle belirlenir.

(12) Petrol hakkı sahipleri, 1 Ocak 1980 tarihinden    sonra keşfettikleri petrol sahalarında ürettikleri ham petrol ve doğal    gazın tamamı üzerinden, kara sahalarında yüzde 35’ini ve deniz sahalarında    yüzde 45’ini ham veya mahsul olarak ihraç etmek hakkına sahiptirler; geri    kalan kısım ile 1 Ocak 1980 tarihinden önce bulunmuş sahalardan üretilen    ham petrol ve doğal gazın tamamı ve bunlardan elde edilen petrol mahsulleri    memleket ihtiyacına ayrılır. Bu    oranları yeniden belirlemeye ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları     düzenlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.

İdari para cezaları

MADDE 23 – (1) Bu Kanuna göre yasaklanan fiiller, daha ağır    bir cezayı gerektirmediği takdirde, bu madde hükümlerine göre idari para    cezası ile cezalandırılır. Bu Kanuna göre idari para cezalarının veya idari    yaptırımların uygulanması, bu Kanunun diğer hükümlerinin uygulanmasına    engel oluşturmaz. Bu Kanuna göre verilen ceza ve alınacak tedbirler, diğer    kanunlar gereği yapılacak işlemleri engellemez.

(2) Bu Kanuna göre;

a) Tehlikeli fiil nedeniyle önemli ve tamiri mümkün    olmayan bir hasar veya zarar verenler beş yüz bin Türk Lirası,

b) Petrol işlemi esnasında tehlikeli fiil yapanlar üç    yüz elli bin Türk Lirası, verilen süre içinde önlem almayanlar geçen her    bir gün için elli bin Türk Lirası,

c) Arama ruhsatı veya işletme ruhsatı almaksızın    petrol işlemi yapanlar iki yüz elli bin Türk Lirası,

ç) Araştırma izni ve arama ruhsatı almadan araştırma    yapanlar yüz bin Türk Lirası,

d) Verilen bir hakkın kullanılmasını veya kanunu    uygulamakla görevli olanların görevlerini yapmasını engelleyenler elli bin    Türk Lirası,

e) Yapılan başvurularda gerçek dışı beyanda    bulunanlar elli bin Türk Lirası,

f) Verilmesi gereken bilgi ve belgeleri bir takvim    yılı içinde iki defa zamanında göndermeyenler veya eksik gönderenler on bin    Türk Lirası, bu durumun bir takvim yılı içinde ikiden fazla tekrarı hâlinde    ise her tekrar için on bin Türk Lirası,

idari    para cezası ile cezalandırılırlar.

(3) Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları     tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.

(4) Genel Müdürlük tarafından verilen idari para    cezalarına karşı otuz gün içinde idare mahkemelerinde dava açılabilir.

İdari tedbirler

MADDE 24 – (1) Arama ve işletme ruhsatı almadan petrol işlemi    yapılması sonucunda elde edilen gelire ve petrole el konularak mülkiyeti 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ile    5015 sayılı Kanun hükümlerine göre kamuya geçirilir.

(2) Genel Müdürlük, petrol işleminde veya bu işlem    ile ilgili olarak tehlikeli fiil yapıldığını belirler ise petrolün satışı     ve tehlikeli fiilin önlenmesi için yapılacak çalışmalar hariç, petrol    işlemi durdurulur. Tehlikeli fiilin önlenmesi için Genel Müdürlüğün    vereceği süre içinde, tehlikeli fiil önlenmez ise Genel Müdürlük masrafı     petrol hakkı sahibine ait olmak üzere, tehlikeli fiili önleyici tedbirleri    alır, hasarı tamir ve tazmin ettirir. Bu amaçla öncelikle 22 nci maddenin sekizinci fıkrasında yer alan teminat    kullanılır. Teminatın kullanılan kısmı iki ay içinde petrol hakkı sahibine    tamamlattırılır. Teminat miktarı iki ay içinde tamamlanmadığı takdirde, her    geçen ay için eksik bedel üzerinden yüzde 10 oranında artırım yapılarak    tamamlattırılır. Bir yılın sonunda teminatın tamamlanmaması hâlinde petrol    hakkı sahibinin araştırma izni, arama ruhsatı veya işletme ruhsatı iptal    edilir.

(3) Petrol hakkı sahibi bu Kanuna, yönetmeliklere,    araştırma izni, arama ruhsatı veya işletme ruhsatında yazılı şartlardan    herhangi birine uymadığı takdirde kendisine şartlara uyması ihtar edilir.     İhtara uymaması durumunda doksan gün sonunda petrol hakkının iptal    edileceği bildirilir. Doksan günlük sürenin bitiminde petrol hakkı     sahibinin şartlara uyabilmesi için ek süreye ihtiyaç olduğu Genel    Müdürlükçe tespit edilir ise altmış günü geçmemek üzere ek süre verilir. Bu    süre sonunda şartlara uymazsa sahip olduğu izin veya ruhsatı iptal edilir.

(4) 9 uncu maddenin birinci fıkrasında belirtilen    Devlet hissesinin bir yıl içinde üst üste iki, toplamda üç defa ilgili    vergi dairesine ödenmediğinin tespiti hâlinde arama veya işletme ruhsatı     iptal edilir.

(5) Aşağıda belirtilen durumlarda;

a) Arama veya işletme ruhsatı sahibi, üzerinde    işlem yaptığı arazinin maliki veya zilyedi bulunan şahsa, araziye verdiği    zararı ve bu şahsın yoksun kaldığı ürün bedelini veya işletme kazancını     ödemezse,

b) Araştırma izni, arama ruhsatı ve işletme ruhsatı     sahibi, bu Kanuna veya başka bir kanuna göre girilmesi veya bulunulması     yasak bir yere girerse,

c) Bir petrol işlemini tehdit eden şartlar    oluştuğunda petrol hakkı sahibi, Genel Müdürlüğü ve etkilenebilecek diğer    petrol hakkı sahiplerini derhâl haberdar etmez ve tehdidin mahiyeti ile    bunu önlemek üzere alınmakta olan tedbirleri bildirmezse,

fiilin    niteliğine göre; doksan gün süre verilerek petrol işlemlerinin geçici bir    süre için durdurulabileceği veya doğrudan izin ve ruhsatının iptal    edileceği petrol hakkı sahibine bildirilir. Bu ihbara rağmen doksan günlük    sürenin bitiminde petrol hakkı sahibi gereğini yapmazsa, Genel Müdürlük    petrol işlemini doksan günden az yüz seksen günden çok olmamak üzere geçici    olarak durdurabileceği gibi petrol hakkını doğrudan doğruya iptal edebilir.

(6) Bu Kanunda belirtilen mücbir sebepler dışında,    7 nci maddenin dördüncü fıkrası gereğince verilen    teminattan, taahhüt edilen iş programının yıllık gerçekleştirilmeyen    miktarına karşılık gelen yatırım tutarının toplam yatırım tutarı oranındaki    kısmı irat kaydedilir. Taahhüt edilen iş programının iki yıl üst üste hiç    gerçekleştirilmemesi durumunda verilen teminat irat kaydedilir ve ruhsat    iptal edilir.

(7) Mücbir sebepler dışında, bir işletme ruhsatında    bir yıl içinde hiç üretime başlanılmaması veya başlamış bir üretimin    durması hâlinde Genel Müdürlükçe yüz seksen gün içinde programına uygun    olarak üretime başlanması istenir. Bu süre sonunda Genel Müdürlükçe kabul    edilebilecek bir gerekçe sunulamaması hâlinde işletmeciye yüz seksen gün    süre verilir. Bu süre sonunda üretime başlanmazsa ruhsat iptal edilir.

(8) Araştırma izni, arama ruhsatı veya işletme    ruhsatı iptal kararları, Bakan tarafından verilir. İptal tarihinde petrol    hakkı sahibinin iptale konu olan izin veya ruhsattaki hakları sona erer.

ON BİRİNCİ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Yönetmelik

MADDE 25 – (1) Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve    esaslar Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmeliklerle düzenlenir.

Teşvikler

MADDE 26 – (1) Petrol hakkı sahipleri tarafından    gerçekleştirilecek yatırımlara verilecek teşvikler Bakanlar Kurulu    tarafından belirlenir.

Değiştirilen ve yürürlükten    kaldırılan hükümler

MADDE 27 – (1) 19/4/1926 tarihli ve 815 sayılı Türkiye    Sahillerinde Nakliyatı Bahriye (Kabotaj) ve Limanlarla Kara Suları Dahilinde İcrayı San’at ve    Ticaret Hakkında Kanunun;

a) 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki    cümle eklenmiştir.

“Ancak, petrol    hakkı sahibi yabancılar da Türk kara suları dâhilinde petrol arama ve    üretim faaliyetlerini icra edebilirler.”

b) 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına “ecnebi    tahlisiye gemilerinin” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve petrol arama ve    üretim faaliyetlerinde kullanılan deniz vasıtalarının” ibaresi eklenmiştir.

(2) 7/3/1954 tarihli ve    6326 sayılı Petrol Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer mevzuatta 6326    sayılı Kanuna yapılmış olan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır.

(3) 1/7/1964 tarihli ve    488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı Tablonun “IV-Ticari ve    medeni işlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümüne aşağıdaki fıkra    eklenmiştir.

“42. Türk Petrol Kanunu kapsamında petrol hakkı     sahiplerinin petrol arama ve üretim faaliyetlerine ilişkin olarak düzenlenen    sözleşmeler.”

(4) 18/4/2001 tarihli ve    4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununun 4 üncü maddesinin dördüncü    fıkrasının (b) bendinin dördüncü paragrafından sonra gelmek üzere aşağıdaki    paragraf eklenmiştir.

“Doğal gaz üretimi yapan petrol hakkı sahibi yerli    ve yabancı şirketler ile yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubelerine,    ürettikleri doğal gazı; toptan satış şirketlerine, ihracatçı şirketlere,    dağıtım şirketlerine veya serbest tüketicilere pazarlamak ve ihraç etmek    üzere, depolama koşulu aranmaksızın, toptan satış lisansı verilir.”

(5) 6/6/2002 tarihli ve    4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci    maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendine aşağıdaki alt bent    eklenmiştir.

“c) (II) sayılı listedeki 8701.20, 87.04, 87.05 ve    87.09 G.T.İ.P. numaralarında yer alan malların,    münhasıran petrol arama faaliyetinde kullanılmak üzere ilk iktisabı,”

ON İKİNCİ BÖLÜM

Geçici ve Son    Hükümler

Kazanılmış haklar

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce    alınmış arama ve işletme ruhsatlarına ilişkin hak ve yükümlülükler ruhsat    süresi sonuna kadar, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının sahip olduğu    mevcut işletme ruhsatlarındaki hak ve yükümlülükler ise üretim sonuna kadar    devam eder.

(2) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir    yıl içinde talepte bulunulması hâlinde, mevcut arama ruhsatlarının    sınırlarının intibakı bu Kanun hükümlerine tabi olarak yapılır ve hak    sahibine yeni bir arama ruhsatı verilir. Bunlara ilişkin usul ve esaslar    yönetmelikle düzenlenir.

(3) Petrol hakkı sahiplerinin kendi petrolünü    taşımak üzere bu Kanunla mülga 6326 sayılı Kanun kapsamında almış olduğu    boru hattı belgeleri işletme ruhsatlarının eki hâline getirilir.

(4) Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl    süre ile arama ruhsatı başvurusu alınmaz.

Sonuçlandırılamayan işlemler

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce    başlamış olan ve bu Kanunla mülga 6326 sayılı Kanun kapsamında alınan bir    belge ile ilgili olarak başlatılmış veya yapımı devam eden projeler tamamlanıncaya    kadar ithalat, ihracat ve kamulaştırma haklarının yürürlüğü devam eder.

Düzenleyici işlemler

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Bu Kanunun 25 inci maddesinde belirtilen    yönetmelikler altı ay içinde yürürlüğe konulur. Bu yönetmelikler yürürlüğe    konuluncaya kadar mevcut düzenlemelerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin    uygulanmasına devam olunur.

Eğitim mükellefiyeti

GEÇİCİ MADDE 4 – (1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce    Genel Müdürlükçe tespit edilmiş eğitim mükellefiyetleri, işletmeciler    tarafından bu Kanunla mülga 6326 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat    hükümlerine göre beş yıl içinde yerine getirilir. Bu süreyi uzatmaya    Bakanlık yetkilidir.

Yürürlük

MADDE 28 – (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 29 – (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

10/6/2013

İlginizi Çekebilecek İçerikler

Kafkas Üniversitesi 17 Sözleşmeli Personel Alım İlanı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ 657/ 4-B (SÖZLEŞMELİ PERSONEL) ALIM İLANI 657 Sayılı...

Bağcılar Belediyesi 40 Memur Alacak

BAĞCILAR BELEDİYE BAŞKANLIĞI İLK DEFA ATANMAK ÜZERE MEMUR ALIM İLANI Bağcılar Belediye...

Hakkari Üniversitesi 2 İç Denetçi Alacak

T.C. HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNDEN 5018 Sayılı Kamu Yönetimi ve Kontrol Kanunu...

İçişleri Bakanlığı 15 AB Uzman Yardımcısı Alım İlanı

T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ UZMAN YARDIMCILIĞI GİRİŞ (SÖZLÜ) SINAV DUYURUSU İçişleri...

Yargıtay 38 Sözleşmeli Personel Alacak

T.C. YARGITAY BAŞKANLIĞI Sözleşmeli Personel Alım Sınavı Duyurusu Başkanlığımız bünyesinde...

2018 Aralık Memur Alımları Taban Puanlar

2018 Aralık Memur Alımlarında KPSS Taban puanları kaç olacak? Kaç Memur Alımı Yapılacak? 2018...

Okuyucu Yorumları

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

İlgili Terimler :

SİTEMİZDEKİ BENZER İÇERİKLER

Diyanete 8489 Yeni Kadro VerildiCumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Diyanet İşleri Başkanlığına merkez teşkilatına...
2018 Ekim Valiler Kararnamesi Yayımlandı21 Vali Mülkiye Başmüfettişliğine atandı. 38 İl Valisi ise değişti. 2018 Ekim...
Naklen Atamalarda Güvenlik Soruşturması YapılmayacakKurumlar arası naklen atamalarda artık güvenlik soruşturması yapılmayacak. Güvenlik...
Finans Ofisi Başkanlığına Göksel AŞAN AtandıCumhurbaşkanlığı Finans Ofisi Başkanlığına Prof. Dr. Göksel AŞAN atandı. Finans...
19 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Resmi GazetedeYeni Kurulan Bazı İdarelerin Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa Ekli Cetvellere...
Cumhurbaşkanlığı politika kurulları üyeliklerine atama yapıldı9 tane Cumhurbaşkanlığı politika kurulu üyeliklerine atama yapıldı. Murat BARDAKÇI...
KHK 693 ve KHK 694 Resmi GazetedeOlağanüstü hal kapsamında 2 adet kanun hükmünde kararname daha resmi gazetede yayımlandı....
2018-2019 Memur Maaş Zammı Belli Oldu2018-2019 Memur Maaş Zammı açıklandı. Memur maaş zamları 1 Ocak 2018’den...
ÖSYM Başkanı İstifa EttiÖSYM Başkanı Ömer Demir görevden ayrılma talebimi iletmiş bulunuyorum dedi. ÖSYM...
Yok Böyle Şoför İlanı!Böyle Şoför alım ilanı görülmedi! Salihli Demirci Belediyesi İşkur’da...

EN SON YAPILAN YORUMLAR

Jandarma Genel Komutanlığı 1457 Uzman Erbaş Alacak için Tolunay diyorki;

Başvuru nasıl yapılıyor uzman erbaş alımlarına çavuşlarına

İş Güvenliği Uzmanı Olarak Görevlendirilen Memurlara 1.525 TL Ek Ödeme için Mustafa kemal diyorki;

Kamudan alacak olduğumuz isg ücretinin geç ödenmesi halinde, yüzde kaç faiz/ceza oranında ödeme yapılır? Malum; ödemeler hep geç yapıldı, yapılıyor.

ÖSYM Çağrı Merkezi Numarası 444 67 96 Hizmete Açıldı için Emrah gkr diyorki;

Dgs ek yerleştirme yapmak istiyorum .açık öğretim yerleştim kayit yapmayacam ek tercih yapabilirmym